joaquin barbara y balza autores - arteederrenmuseoa

Joaquín Bárbara y Balza Laudioko herrian, Araban, jaio zen 1867ko abenduaren 18an. Haren gurasoak 1862an ezkondu ziren, eta, horrela, bertako nekazari jabeen familia ezagunak elkartu ziren. Aita goiz hil zitzaionez, Joaquin bigarren mailako osaba-izebek babestu zuten.  Francisco eta Luisa de Alday Icabalceta anaia-arreba laudiarrak ziren osaba-izeba horiek, biak ezkongabeak eta ondorengorik gabeak, burgesiakoak eta Madrilen eta Arespalditzan zutenak bizileku . Haren laguntza ekonomikoa halako mezenasgo bat izango da 1885ean, Madrilera lekualdatu eta San Fernandoren Arte Ederretako Errege Akademian sartu zenean, Pablo Uranga  eta Salvador de Azpiazu arabarrekin batera. Prado Museoan ere kopista aritu zen, eta lanak lehiaketetara bidaltzen hasi zen eta sari eta domina batzuk lortu zituen. Etapa honetan, erretratugintza lantzen du, bere senide Aldaytarren eta Urquijotar boteretsuen (horiek ere Laudiokoak) kontaktuen enkarguek bultzatuta. Garai horretakoa da Ignacio Figueroa Villamejorreko markesaren erretratua, beste bi mihiserekin batera aurkeztu zuena 1895eko Arte Ederren Erakusketa Nazionalean eta hirugarren mailako domina lortu. 2018an, Arabako Arte Ederren Museoak margolan hori erosi zuen bere bildumarako, artean ez baitzuen bere bilduman margolari arabar horren lanik.

1895eko urte horretan bertan, margolaria Erromako Errege Akademian onartu zuten pentsiodun gisa, eta bertan bizi izan zen 1899 arte. Lehen urteko lan gisa, Naúfragos margotzen du, gai sozialei buruzko lana, oso preziatua une hartan. Lan harekin Akademiaren kalifikazio onenak lortu zituen, baita bigarren mailako domina ere, Arte Ederren 1897ko Erakusketa Nazionalean. Etapa horri berari dagokio Autorretratua, erakunde horretako artista  pentsiodunen galerian dagoena.

 Madrilera itzuli zenean, goi-mailako gizartearen enkarguko pinturari berrekin zion eta 1901ean aurkeztu zen azken aldiz Arte Ederretako Nazionaletara, baina ez zuen saririk lortu. Etorkizun profesional kaudimendunari aurre egin nahian, marrazketako irakasle numerario izateko oposizioetara aurkeztea erabaki eta Kordobako Institutuko katedra lortu zuen; bi hilabete baino pixka bat gehiago egon zen han. 1904ko urtarrilean Gasteizko Institutura joateko trukaketa bat eskuratu zuen, non Ignacio Díaz Olanok ere irakasle plaza baitzuen, eta, urtebetera iritsi gabe, Santanderrera lekualdatzeko eskatu zuen, oraingoan behin betiko. María Garavilla y Acharekin ezkondu berri zela, familia leku berri hartan hazi zen, baina udako egonaldiak egin zituen Laudion, non Barbarak bertako paisaiaren eta barruko lekuen hainbat apunte eta zirriborro hartu baitzituen.

Erakusketa zirkuituetatik aldenduta egon arren, bere egile ospeari eutsi zion Madrilen eta Bilbon; izan ere, Madrilen hainbat gai artistiko eta adierazgarritarako eskaerak egin zizkioten, eta Bilbon, berriz, 1913an Artisten Euskal Elkarteari atxiki zitzaion. Arlo pertsonalean, familia giroan bizi zen urte horietan, bere buruarentzat margotzen, eta Santanderreko hainbat intelektualen adiskide izaten jarraitu zuen. Hiri horretan hil zen 64 urte bete baino lehen, hain zuzen,  1931ko irailaren 10ean, bere buruari errebolber batekin tiro eginda.

(Testua lan honetatik laburtuta dago: Egoitz Bernaola: Ignacio Figueroa, marqués de Villamejor. Un retrato por Joaquín Bárbara, 2020)