Bizkaiko espiritua - arteederrenmuseoa

Arabako Arte Ederren Museoko bi lan, Anselmo Guinearen Meza nagusia Derioko elizan izeneko mihisea eta Joaquín Lucariniren Amatasuna izeneko eskultura erliebea Bilbon daude aldi batez, Bizkaiko espirituaren parte izanez. Bizkaiko Arte Sakratuaren Museoan dago ikusgai erakusketa, museo horrek eta Bilboko Arte Ederren Museoak elkarrekin antolatua. Erakunde horiek 2021etik ari dira elkarlanean probintziako arte ondarea sustatzeko.

Proiektua XIX. mendearen erdialdetik Gerra Zibilera arte Bizkaiko arte sorkuntzaren bidez bidaia bat egitea proposatzen duten hainbat atalen inguruan egituratzen da. Ildoetako bat erlijio sentimendua da, eta, zehazkiago, kristau espiritua nola bihurtzen den inspirazio iturri uneko artistentzat. 

Testuinguru horretan sartzen dira aipatutako obrak. Alde batetik, Meza nagusia Derioko elizan Anselmo Guinearen helduaroko pintura da, eta margolariak egin zituen erlijio ohituren hainbat lanen adibide ona. Konposizio arriskutsu eta konplexuarekin, bizkarrez dauden zenbait pertsonaia nabean ospatzen ari den mezari begira daude koruaren goialdetik.  Lehen plano horren iluntasunak kontrastea egiten du atzeko planoaren argitasun intentsitatearekin, zeina fededunek daramatzaten kandelek indartzen baitute. Gurutzadurako gangetatik zintzilik, zenbait itsasontsi eskaintzek edo opariek itsasoko jendearen erlijiotasunari buruz hitz egiten digute. 

Bigarren lana Joaquín Lucarini eskultore arabarraren Amatasuna da. Bilboko Arte eta Ofizio Eskolan egin zuen prestakuntza, eta, ondoren, Parisen ikasteko eta Europako beste herrialde batzuetatik bidaiatzeko aukera izan zuen. Ezagutza horrekin, Errepublikaren urteetan nolabaiteko modernitateari lotutako eskultura egin zuen, askotan arkitekturari lotua. Brontzez egindako Amatasuna ere, ziurrenik, arkitektura proiekturen batekin lotutako pieza bat da. Italiako madonnetan inspiraturik, Lucarinik gure lurrera hurbiltzen du gaia, eta emakumearen burua Euskal Herrian bezala estaltzen du zapi batekin. Lanari darion Italiako aire errenazentista zorrotzagoa da kasu honetan, geometriaren eta marren sintetizazioaren ondorioz.